Ο Αντώνης Καλογιάννης, ο τραγουδιστής που ύμνησε με τη μεστή και βαθιά του φωνή την ελευθερία, τον έρωτα, την αγάπη, τη ζωή, πριν λίγο μόλις καιρό έφυγε από κοντά μας. Τα πρώτα του βήματα στο τραγούδι συνδέθηκαν στενά με τον Μίκη Θεοδωράκη και τον αγώνα κατά της Δικτατορίας του 1967-1974. Ανήκει στην κατηγορία των ανθρώπων εκείνων που η μοίρα τούς οδηγεί προς την εκπλήρωση του σκοπού για τον οποίο γεννήθηκαν. Στην περίπτωση του Αντώνη Καλογιάννη, ο σκοπός δεν ήταν άλλος παρά να φτάσει η φωνή του στις καρδιές των ανθρώπων και να τις ζεστάνει.

Αντώνης Καλογιάννης – Τα ξεκίνημα της πορείας του στο τραγούδι

Ο Αντώνης Καλογιάννης γεννήθηκε στην Καισαριανή. Στην Καισαριανή της προσφυγιάς, του πόνου και του θανάτου, αλλά και της αγάπης, των ενωμένων ανθρώπων, της φιλίας, των μοσχοβολιστών λουλουδιών. Εκεί στο προσφυγικό σπίτι που αποτέλεσε την πατρική και μητρική του εστία το τραγούδι έγινε βίωμα. Μεγάλωσε σε ένα περιβάλλον, όπου η μουσική ήταν από τα πρώτα γιατρικά των καημών. Υπήρχε πάντα μια κιθάρα και ένα τουμπερλέκι, και τα σμυρνέικα τραγούδια που έβγαιναν από τα χείλη του πατέρα και της μητέρας ήταν τα πρώτα του ακούσματα.

Ήταν μικρό παιδάκι ακόμα, όταν άρχισε να μαθαίνει την τέχνη του τσαγκάρη, φτιάχνοντας παπούτσια με τέχνη περισσή. Η δημιουργία υποδημάτων ήταν τα πρώτα του καλλιτεχνικά δημιουργήματα. Στο εργοστάσιο όπου δούλευε είχε συσταθεί μια χορωδία στην οποία συμμετείχε και ο ίδιος. Το ρεπερτόριό της περιλάμβανε τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη και άλλα. Κάποια μέρα, ενώ τραγουδούσαν, η υπέροχη φωνή του Αντώνη Καλογιάννη έφτασε μέχρι τα αφτιά του Θεοδωράκη, που έτυχε να περνάει εκείνη τη στιγμή απ’ έξω. Η τυχαία εκείνη συνάντηση ήταν δώρο και για τους δύο. Mαζί με τη Μαρία Φαραντούρη ταξίδεψαν τον Νοέμβριο του 1966 στη τότε Σοβιετική Ένωση, δίνοντας συναυλίες με εξαιρετική επιτυχία και τεράστια απήχηση στο κοινό.

Αντώνης Καλογιάννης, Μικης Θεοδωράκης
Ο Αντώνης Καλογιάννης με τον Μίκη Θεοδωράκη στην αίθουσα Τσαϊκόφσκυ το 1966

Μετά την επιστροφή τους στην Ελλάδα και πριν ξεσπάσει η Δικτατορία των  Συνταγματαρχών, τραγουδούσε με τη Μαρία Φαραντούρη και τη Μαρίζα Κωχ στο «Τζάκι». Σιγά σιγά η ζωή τον καλούσε να αφήσει το καλαπόδι και το αμόνι και να πιάσει το μικρόφωνο. Ο πιανίστας και συνθέτης, Γιάννης Διδίλης, του έδωσε δύο τραγούδια, τα οποία ηχογράφησαν στη Λύρα, ενώ σε δεύτερη εκτέλεση ερμήνευσε και τραγούδια του Σταύρου Ξαρχάκου.

Δικτατορία και Φυγή στο Παρίσι

Το 1967 η Δικτατορία πέφτει σαν μαύρο πέπλο πάνω από την Ελλάδα, ρίχνοντας τη φαιά σκιά της για επτά δυσοίωνα χρόνια. Ο Μίκης Θεοδωράκης φυλακίζεται λόγω των πολιτικών του πεποιθήσεων και συναυλίες δεν πραγματοποιούνται. Με μυστικό του σημείωμα παρακινεί τον Αντώνη Καλογιάννη και τη Μαρία Φαραντούρη να φύγουν στο Παρίσι. Έτσι κι έγινε. Εκεί με τη στήριξη κάποιων Ελλήνων του εξωτερικού ξεκίνησαν και πάλι να τραγουδούν. Η Πόλη του Φωτός τούς δέχτηκε με μια ζεστή αγκαλιά, όπως δέχτηκε και πολίτες άλλων χωρών που διώχτηκαν λόγω πολιτικών φρονημάτων. Μέσα από τις συναυλίες, που είχαν σαφώς πολιτικό χαρακτήρα, συνέδραμαν στον αγώνα κατά της Χούντας, προσπαθώντας να αφυπνίσουν και τον γαλλικό λαό.

Αντώνης Καλογιάννης, ο τραγουδιστής του αγώνα και της αγάπης
Ο Αντώνης Καλογιάννης

Το 1970 ο Μίκης Θεοδωράκης αποφυλακίστηκε και ταξίδεψε στο Παρίσι, για να συναντήσει τους μουσικούς συνοδοιπόρους και συναγωνιστές του. Η άφιξή του εκεί σηματοδότησε την έναρξη μιας σειράς συναυλιών που δόθηκαν όχι μόνο στη Γαλλία, αλλά και σε ολόκληρη την οικουμένη.

Επιστροφή στην Ελλάδα

Το 1972, μετά από πέντε χρόνια διαμονής στη Γαλλία, ο Αντώνης Καλογιάννης επέστρεψε στην Ελλάδα. Τα χρόνια που ακολούθησαν του φέρνουν πολλές συνεργασίες όχι μόνο με τον Μίκη Θεοδωράκη, αλλά και με άλλους συνθέτες και στιχουργούς. Η συνάντηση με τον Δήμο Μούτση στον δίσκο Συνοικισμός Α και οι ερμηνείες του σε τραγούδια του Μίμη Πλέσσα και του Δημήτρη Χριστοδούλου στον δίσκο Για μια σταγόνα αλάτι ήταν μόνο η αρχή. Έφτασαν τα Γράμματα στον Μακρυγιάννη και άλλα λαϊκά του Ηλία Ανδριόπουλου σε στίχους του Μάνου Ελευθερίου και του Μιχάλη Μπουρμπούλη.

Στη σάλα του Palais de Chaillot (Παλαί ντε Σαγιό), σε ζωντανή ηχογράφηση, τραγούδησε για πρώτη φορά το έργο του Μίκη Θεοδωράκη Επιφάνια Αβέρωφ, μελοποιημένη εκδοχή του ποιήματος του Γιώργου Σεφέρη «Επιφάνια, 1937» από την ποιητική συλλογή του Σχέδια για ένα καλοκαίρι. Εκτός από πολιτικό στίχο τραγούδησε και στίχους αγάπης, όπως το «Σ’ αγαπώ», ένα ντουέτο με τη Μαρινέλλα από τον δίσκο Μικρά Ερωτικά του Μάριου Τόκα και του Σαράντη Αλιβιζάτου. Ο Αντώνης Καλογιάννης, αφού περπάτησε σε έναν ιδιαιτέρως δημιουργικό  δρόμο, τραγουδώντας τη ζωή σε όλες της τις διαστάσεις, έφυγε από τη ζωή στα 81 του χρόνια, στις 11 Φεβρουαρίου 2021.

Διαβάστε περισσότερα μουσικά άρθρα εδώ

Πηγή