Κινηματογραφική Ανασκόπηση 2021: Δεν χρειάζονται πολλά λόγια και πολλές αναλύσεις για να εξηγήσουμε γιατί το 2021, όπως και το 2020 σαν έτος στιγματίστηκε από την πανδημία του κορονοϊού. Αρκεί να ξεκινήσουμε λέγοντας ότι η αρχή της χρονιάς που αφήνουμε πίσω σε λίγες μέρες μας βρήκε, όπως ακριβώς μας άφησε το – καταραμένο – 2020: έγκλειστους στο σπίτι και με τα σινεμά κλειστά.

Κινηματογραφική Ανασκόπηση – «Παρόντες» στην πανδημία

Μέσα σε αυτή την επώδυνη συνθήκη κυκλοφόρησε στα σπάργανα του έτους  το ντοκιμαντέρ του Γιώργου Αυγερόπουλου «Παρόντες». Ένα φιλμ το οποίο με πολιτική και ερευνητική διάθεση μιλούσε για αυτά τα οποία ζήσαμε και για αυτά τα οποία έμελλε να ζήσουμε στην δίνη της πανδημίας. Και κάπως έτσι ξεκινάμε κι εμείς την αναδρομή στα κινηματογραφικά δρώμενα του 2021. Με μια ταινία «αφιερωμένη» στον κορονοϊό. Στους ανθρώπους που χάθηκαν από αυτόν. Στις «τεκτονικές» αλλαγές που επήλθαν στην καθημερινότητα, στην οικονομία, στον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την κοινωνική ζωή. Στη σκιά του φόβου που κάλυψε και δυστυχώς ακόμα και τώρα καλύπτει τις ζωές μας.

Μέχρι που ήρθε το εμβόλιο και δειλά-δειλά επανήλθε η ζωή και η κοινωνική κίνηση. Μέχρι που επιτέλους τα θερινά σινεμά άνοιξαν τις πόρτες τους και συνειδητοποιήσαμε πόσο υπαρξιακά σημαντικός για τις ζωές μας είναι ο κινηματογράφος.

Ο κόσμος έτρεξε να δει μια ελληνική ταινία

Το πρώτο μεγάλο κινηματογραφικό γεγονός του καλοκαιριού είναι η κυκλοφορία της ταινίας «Το Πρόστιμο» του Φωκίωνα Μπόγρη. Μια ελληνική ταινία που έπεισε το ελληνικό κοινό να επιστρέψει στους κινηματογράφους. Η πιο ευχάριστη και απροσδόκητη εισπρακτική επιτυχία της χρονιάς που ευτυχώς συνοδεύεται και από ένα κινηματογραφικό περιεχόμενο που άξιζε.

Αλκοολικά ξεσπάσματα, νομάδες στην Αμερική και ένας Sir για Όσκαρ

Ταυτόχρονα το καλοκαίρι είχαμε την ευκαιρία να δούμε στη μεγάλη οθόνη παραγωγές του 2020 που δεν πρόλαβαν να διανεμηθούν στην Ελλάδα την χρονιά που γυρίστηκαν. Ανάμεσα τους το υπέροχο «Άσπρο Πάτο» του Τόμας Βίντερμπεργκ με τον «ηλεκτρισμένο» χορό του Μαντς Μίκελσεν να μας μένει αξέχαστος. Το πολυβραβευμένο «Nomadland» της Κλόι Ζάο (διαβάστε αναλυτικά την κριτική μας εδώ), το αριστουργηματικό «Martin Eden» του Πιέτρο Μαρτσέλο που έμπλεκε το μοντέρνο με το «κλασσικό» τόσο γλυκά και ταιριαστά και το συγκινητικό «Father» που χάρισε το Όσκαρ στον Άντονι Χόπκινς.

Κινηματογραφική Ανασκόπηση 2021
Καθηλωτικός Ματ Ντέιμον στο “Stillwater”
Τα μικρά διαμάντια του 2021

Ταυτόχρονα είχαμε την τύχη να απολαύσουμε στα θερινά σινεμά μερικές από τις καλύτερες «φρέσκες» ταινίες της χρονιάς: το βραδύκαυστο, αλλά απρόσμενα ανατρεπτικό «Stillwater» του Τομ ΜακΚάρθι με έναν καθηλωτικό Ματ Ντέιμον. Το τρυφερό «Cry Macho» του υπερήλικα Κλιντ Ίστγουντ που μας συγκίνησε. Το εξαιρετικά επίκαιρο σχόλιο του Magnus von Horn στην μαζική κουλτούρα των social media με το «Sweat». Το «Κανένας» του Ίλια Ναισούλερ, την ανέλπιστα πιο απολαυστική ταινία του 2021. Και το «Monday» του Αργύρη Παπαδημητρόπουλου που τα πήγε περίφημα στα ξένα.

Ο νέος Woody Allen και το «Allen v Farrow»

Επιπλέον το 2021 χαμογελάσαμε πλατιά βλέποντας στη μεγάλη οθόνη μια ταινία «Written and Directed by Woody Allen» και κρίνοντας από τις συνθήκες (βλ. #MeToo), αλλά και την ηλικία του δημιουργού, δεν αποκλείεται το απολογιστικό «Rifkins Festival» το οποίο «αγκαλιάζει» τρυφερά και άνισα όλες τις επιρροές του Woody να είναι και η τελευταία του ταινία.

Το 2021 είδαμε και το ντοκιμαντέρ «Allen v Farrow» το οποίο αφηγείται τα γεγονότα για την περιβόητη καταγγελία προς τον Allen για ασέλγεια σε βάρος της θετής του κόρης. Μια εκδοχή από το πρίσμα και την οπτική της πλευράς της Μία Φάροου. Ντοκιμαντέρ που δυστυχώς δεν προσέφερε κάτι νέο σε μια υπόθεση που εδώ και δεκαετίες διχάζει. Εκτός ίσως από μπόλικη «κλειδαρότρυπα»…

Ο Θεός να βάλει το χέρι του

Λίγο πριν χειμωνιάσει και τα θερινά κλείσουν, «έσκασε» σαν βόμβα στην εγχώρια πραγματικότητα ο «Άνθρωπος του Θεού», η απόπειρα βιογραφίας (ή αγιογραφίας) του Αγίου Νεκταρίου, που προκάλεσε έναν μίνι «εμφύλιο» ανάμεσα στους Έλληνες σινεφίλ. Τότε συζητήθηκε για πρώτη φορά τόσο έντονα και ο πρωταγωνιστής της ταινίας Άρης Σερβετάλης, ένα πρόσωπο που λίγους μήνες αργότερα θα επέστρεφε στο κέντρο της δημοσιότητας εξαιτίας της απόφασης του να μην συνεχίσει να παίζει στην παράσταση «Ρινόκερος» λόγω των περιορισμών στους ανεμβολίαστους πολίτες.

Κινηματογραφική Ανασκόπηση 2021
Το μεγαλείο του σινεμά στην “Annette” του Λέος Καράξ
«Annette» – Sympathy for the abyss

Στα θερινά σινεμά κυκλοφόρησε και η σπουδαιότερη ίσως ταινία που είδαμε  το 2021, το σκοτεινό, μυστηριώδες, μεγαλειώδες και ηθικά αμφιλεγόμενο «Annette» του Λέος Καράξ (διαβάστε αναλυτικά την κριτική μας εδώ). Μια ταινία που είχε χλιαρή πορεία στα ταμεία και που δεν ενθουσίασε τους Έλληνες κριτικούς. Εμάς, όμως, μας μάγεψε. Αστείο, γκροτέσκο, υπερβολικό, μελλοδραματικό, σπαρακτικό, «αρρωστημένο» και ανεξέλεγκτο το φιλμ του Καράξ είναι αταξινόμητο, καθαρό σινεμά που απευθύνεται πάνω από όλα στις αισθήσεις και που ακόμα κι αν μοιάζει υπερβολικό, ακραίο, τρομακτικό τελικά μας αγγίζει και μας συγκλονίζει με την οικουμενικότητα και την αλήθεια του.

Κινηματογραφική Ανασκόπηση 2021
“Dune” επικών διαστάσεων
Ο Daniel Craig και το Dune γέμισαν τις χειμερινές αίθουσες

Μέχρι που τα χειμερινά σινεμά άνοιξαν πάλι. Με μάσκες, με λιγότερη πληρότητα, με πιστοποιητικά , αλλά άνοιξαν. Και έτσι ο κόσμος συνέρρευσε μαζικά για να δει την τελευταία «παράσταση» του Daniel Craig ως James Bond στο ελεγειακό «No Time to Die». Τ

ην τεράστια εμπορική επιτυχία του 007 διαδέχτηκε το «Dune» του Ντένις Βιλνέβ, το μεγαλοπρεπές πρώτο μέρος της μεταφοράς του ομώνυμου βιβλίου του Χέρμπερτ στη μεγάλη οθόνη που ξεκινά με τον πιο ελπιδοφόρο τρόπο την αφήγηση των περιπετειών του Πολ Ατρείδης.

Κινηματογραφική Ανασκόπηση 2021
Lady Gaga και Adam Driver στο άνισο “House of Gucci”
Ο άνισος κύριος Ρίντλει Σκοτ

Την ίδια εβδομάδα με το «Dune» οι ελληνικές αίθουσες υποδέχτηκαν και την «Τελευταία Μονομαχία», την πιο στιβαρή και βαθιά επίκαιρη παρότι εκτυλίσσεται στον Μεσσαίωνα ταινία που έχει γυρίσει ο Ρίντλει Σκοτ εδώ και πολλά χρόνια (διαβάστε αναλυτικά την κριτική εδώ). Η ταινία δεν τα πήγε πολύ καλά στο box office μπαίνει όμως σίγουρα στο δικό μας top 10. Αντίστροφα έχουν τα πράγματα για το «House of Gucci» την 2η ταινία του Σκοτ που είδαμε φέτος. Εκεί το αστεράτο καστ και το «πιασάρικο» θέμα της ταινίας έφεραν μεν το κοινό στις αίθουσες, όμως το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα παρότι δεν ήταν κακό, ήταν αναμφίβολα ανισόρροπο.

Αλμοδόβαρ και Βερχόφεν κάνουν γυναικείο σινεμά

Και μιλώντας για μεγάλους, «κλασσικούς» σκηνοθέτες, το 2021 είδαμε τις «Παράλληλες Μητέρες» του Πέδρο Αλμοδοβάρ. (δείτε τι γράψαμε εδώ.) Την πιο πολιτική ταινία του αγαπημένου Ισπανού, μια ταινία που ανυψώνει μεταφυσικά την έννοια της μητρότητας ως εγγυήτριας του χτες, του σήμερα και του αύριο. Είδαμε, επίσης το καινούργιο σουρεαλιστικό-παρανοϊκό ποίημα του Πολ Βερχόφεν. Την αιρετική, απρόβλεπτη και «αναρχική» «Benedetta». Άλλο ένα δείγμα του ξεχωριστού σινεμά του Ολλανδού προβοκάτορα.

Κινηματογραφική Ανασκόπηση 2021
Σινεμά υψηλού επιπέδου από τον Πολ Σρέιντερ στο “Card Counter”
Η ιαπωνική αποκάλυψη και τρεις μεγάλες ταινίες χωρίς διανομή

Ειδική μνεία αξίζει και στην εξ Ιαπωνίας αποκάλυψη του 2021 που ακούσει στο όνομα Ριουσούκε Χαμαγκούτσι. Μια ξεχωριστή περίπτωση δημιουργού ο οποίος χτύπησε εις διπλούν. Πρώτα με το τρυφερό και γλυκόπικρο «Ιστορίες της Τύχης και της Φαντασίας». Και κατόπιν με το πιο εσωτερικό, αλλά εξίσου υποβλητικό «Drive my Car» που δεν έχει τύχει ακόμα διανομής στην Ελλάδα. Η δεύτερη ταινία φιγουράρει σε πολλές top 10 λίστες ανά τον κόσμο!

Κάτι που ισχύει και για δύο ακόμα ταινίες που εκτιμήσαμε το 2021: το «The Card Counter» του αειθαλούς Πολ Σρέιντερ και την ποιητική μεταφορά στιγμών της ζωής της πριγκίπισσας Νταϊανά από τον Πάμπλο Λαρέιν στο «Spencer».

Κινηματογραφική Ανασκόπηση 2021
Νοσταλγία και Φελίνι στο “Χέρι του Θεού”.
Τα βαριά χαρτιά του 2021 και το meta Matrix

Βαδίζοντας στο φινάλε του 2021, «έσκαγαν» το ένα μετά το άλλο τα «βαριά» χαρτιά της χρονιάς. Ανάμεσα τους το αριστοτεχνικά σκηνοθετημένο «Last Night in Soho» του Έντγκαρ Ράιτ, που τιμά την giallo παράδοση και την πολανσκική «Αποστροφή». Το νοσταλγικό ταξίδι του Πάολο Σορεντίνο στη Νάπολι των 80s με το προσωπικό «Χέρι του Θεού», το «French Dispatch» του παραμυθά Γουές Άντερσον που απογείωσε την τεχνική τελειότητα, υστερώντας όμως σε οποιαδήποτε νύξη συναισθήματος. Και το αινιγματικό, αλλά άγρια γοητευτικό στα σημεία και στις λεπτομέρειες του «The Power of The Dog» της Τζέιν Κάμπιον που κυκλοφόρησε από το Netflix.

Παραγωγής Netflix είναι και η κατάμαυρη κωμωδία του Άνταμ ΜακΚέι «Dont Look Up». Μια ταινία που μιλά για τους παράλογους καιρούς μας και που έστω κι από την πιο ανώδυνη, φιλελεύθερη χολιγουντιανή οπτική, αγγίζει έξυπνα όλες τις υστερικές παθογένειες της meta πραγματικότητας που ζούμε. Αξίζει να αναφερθούμε και στον χαμό που προκάλεσε η ταινία στα ελληνικά social media. Bonus το all star cast της ταινίας!

Κινηματογραφική Ανασκόπηση 2021
Το 4ο “Matrix” δίχασε.

Παρένθεση μιας και είπαμε τη λέξη meta. Το «The Matrix Resurrections» που προλάβαμε να δούμε λίγο πριν τα Χριστούγεννα είναι η πιο meta και από meta ταινία της χρονιάς. Τόσο πολύ σε σημείο ο αυτοσαρκασμός της Λάνα Γουατσόφκσι απέναντι στο ίδιο της το έργο, να καταλήγει να μας κερδίζει, όσο παράδοξα δομημένο κι αν είναι το 4ο φιλμ Matrix! Στους φαν πάντως αυτό δεν λειτούργησε το ίδιο καλά. Να σημειωθεί ότι στην ταινία δεν συμμετέχει η Λίλι Γουατσόφσκι.

Κινηματογραφική Ανασκόπηση 2021
“Titane” ή η γιορτή της ασχήμιας.
Πάμε φεστιβάλ!

Πριν κλείσουμε το αφιέρωμα με ευχές για ένα ευτυχισμένο 2022, να κάνουμε μια μικρή αναφορά σε 2 φεστιβαλικές ταινίες της χρονιάς: την «γιορτή της ασχημίας» που έστησε η Τζούλια Ντικουρνό στο προβοκατόρικα ανούσιο «Titane» που θριάμβευσε ( ! ) στις Κάννες.  Και στο ενδιαφέρον «Ατυχές Πήδημα ή Παλαβό Πορνό» του Ράντου Τζουντ που «παίζει» ανελέητα με τον κοινωνικό συντηρητισμό της ρουμανική κοινωνίας, μιας κοινωνίας που δεν διαφέρει πολύ από την ελληνική. Η ταινία κέρδισε την Χρυσή Άρκτο στο Βερολίνο.

Καλή χρονιά με τα σινεμά ανοιχτά

Κάπως έτσι φτάνουμε στο τέλος, έχοντας πει πολλά, αλλά μάλλον λιγότερα από όσα θέλαμε. Ίσως η φλυαρία αυτή να οφείλεται στον ενθουσιασμό που σήμανε το come back μας στα σινεμά το 2021. Η ευχή μας, λοιπόν, εκτός από υγεία, ευτυχία και προκοπή για το 2022, είναι οι συνθήκες να μας επιτρέψουν να δούμε πολλές περισσότερες ταινίες στο σινεμά από ότι το 2021. Και γιατί όχι να τα πούμε ξανά σε μια αίθουσα χωρίς μάσκες, αποστάσεις, πιστοποιητικά, φόβο και αγωνία. Καλή χρονιά σε όλους!

Διαβάστε εδώ την Κινηματογραφική Ανασκόπηση 2020.
Διαβάστε περισσότερα Άρθρα για τον Κινηματογράφο εδώ.

Πηγή