Το διήγημα Ο Ποπολάρος και όχι το ομώνυμο θεατρικό έργο του Γρηγορίου Ξενόπουλου επέλεξε η ομάδα ΟΠΕRΑ να ανεβάσει σε συμπαραγωγή με το Θέατρο Τέχνης της οδού Φρυνίχου σε σκηνοθεσία Θοδωρή Αμπαζή, ο οποίος υπογράφει και την πρωτότυπη μουσική, σε μια διασκευή της Έλσας Ανδριανού. Η ομάδα ΟΠΕRΑ με την εικοσαετή εμπειρία της στο μουσικό θέατρο δίνει μια θεατρική εκδοχή πολύ ενδιαφέρουσα σε ένα έργο που έχει καθιερωθεί τηλεοπτικά το 1971, σε σκηνοθεσία Δαλιανίδη, με πρωταγωνιστές τον Κώστα Πρέκα και την Μπέττυ Λιβανού.

Ο ανήφορος, ο ανήφορός της Μποχαλής
είναι κακό, είναι κακό σεργιάνι
κι όπου αγαπάει μελαχρινή
το νου του τον εχάνει.
(Τραγουδά όλος ο θίασος μαζί)

Ο θίασος καταφέρνει να αποδώσει θεατρικά την σκοτεινή ατμόσφαιρα του δραματικού διηγήματος του Ξενόπουλου. Η πενταμελής ομάδα των ηθοποιών αφηγείται τα παθήματα του ρομαντικού ποπολάρου Ζέππου Πεμπονάρη, ο οποίος λησμονεί τις ταξικές διαφορές της εποχής του και ερωτεύεται την Έλντα Ντιμάρα, μια κοντεσίνα με ολέθρια αποτελέσματα.

Γρηγόριος Ξενόπουλος: ένας εμβληματικός συγγραφέας

Ο Γρηγόριος Ξενόπουλος γεννήθηκε 8 προς 9 Δεκεμβρίου του 1867 στην Κωνσταντινούπολη από μητέρα Φαναριώτισσα και πατέρα Ζακυνθινό. Έντεκα μήνες μετά τη γέννησή του, η οικογένεια των Ξυνήδων μετακομίζει στην Ζάκυνθο. Εκεί γεννιούνται τα αδέρφια του κι ο ίδιος θα παραμείνει μέχρι τα δεκαέξι του χρόνια. Φεύγει για σπουδές στην Αθήνα έχοντας ήδη στις αποσκευές του το πρώτο του διήγημα. Την Ζάκυνθο δεν την ξεχνά ποτέ και στα έργα του σκιαγραφεί την κοινωνία και τους ανθρώπους της.

Λαλούν τ’ αηδόνια και πλαντάζω
ανθούν τα ρόδα και μεθώ
το φεγγαράκι κουβεντιάζω
και μου’ρχεται να τρελαθώ
(τραγουδά όλος ο θίασος)

Υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους και τους πολυγραφότερους Έλληνες συγγραφείς του 20ου αιώνα. Έγραφε ασταμάτητα 10 με 12 ώρες καθημερινά. Το 1931 εκλέγεται Ακαδημαϊκός. Στο σύνολο του έργου του μετράμε 11 συλλογές διηγημάτων, 85 μυθιστορήματα, 4 τόμους με 46 θεατρικά έργα, 4500 άρθρα, μελέτες, χρονογραφήματα, κριτικές, μεταφράσεις.

Στιγμιότυπο από τον Ποπολάρο στο Θέατρο Τέχνης
Στιγμιότυπο από τον «Ποπολάρο» του Γρ. Ξενόπουλου στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν

Μαχητικός με υπερβολική αυτοπεποίθηση που αγγίζει κάποιες στιγμές τα όρια της αλαζονείας, δικαιολογείται όμως, από τη δυναμική και την απήχηση των έργων του. Πολύπλευρος, σεβαστικός, με χριστιανικές αξίες, υπήρξε σταθμός για την ελληνική λογοτεχνία και το θέατρο.

Μερικά από τα πιο γνωστά έργα του η Στέλλα Βιολάντη (1909), ο Ποπολάρος (1913), η διασκευή του οποίου έγινε για το θέατρο το 1933, Το Φιόρο του Λεβάντε (1914), Οι Μυστικοί Αρραβώνες (1929) και τόσα άλλα, που μέχρι σήμερα τα διαβάζει ο κόσμος και θίασοι τα ανεβάζουν στο θέατρο, ακριβώς εβδομήντα χρόνια μετά τον θάνατό του.

Ο Ποπολάρος, το διήγημα του Ξενόπουλου

Ο Ξενόπουλος για να γράψει το θεατρικό του έργο Ο Ποπολάρος το 1933 βασίστηκε στο διήγημά του ο Αντάρτης, το οποίο πρωτοδημοσιεύτηκε στο περιοδικό Εστία από τις 26 Φεβρουαρίου ως τις 29 Μαρτίου του 1913.

Περιγράφει την κοινωνία της Ζακύνθου και την κοινωνική διαστρωμάτωση των Επτανήσων κυρίως σε Κέρκυρα και Ζάκυνθο έτσι όπως είχε διαμορφωθεί από τον 16ο ως τον 19ο αιώνα. Από την Βενετοκρατία είχε σχηματιστεί στα Επτάνησα μια Αριστοκρατία με παράδες, τίτλους, προνόμια και λάμψη στην οποία υποτάσσονταν όλοι. Ο ποπολάρος για παράδειγμα, έπρεπε να βγάλει το καπέλο του και να σκύψει το κεφάλι όταν περνούσε από την Μποτέγα των αφεντάδων στην Πλατεία του Αγίου Μάρκου. Αργότερα, οι ποπολάροι ξύπνησαν και αποτέλεσαν την πνευματική Αριστοκρατία του τόπου σε τέτοιο σημείο ώστε ο κόντε Σολωμός, ο εθνικός μας ποιητής να αντιμετωπίζεται ισότιμα με τον φτωχό ποπολάρο ποιητή, Κάλβο.

Έλντα: – Πειρασμός ή ξεπεσμός; Άντρας είναι κι αυτός. Κι ύστερα τίποτα. Η μοναξιά είναι αφόρητη.

Ο Ποπολάρος, το διήγημα, χαρακτηρίζεται από τον δημιουργό του ως δράμα. Ο Ζέππος Πεμπονάρης είναι ποπολάρος και ερωτεύεται την όμορφη κόρη του κόντε Ντιμάρα, την Έλντα. Εκείνη τον χρησιμοποιεί για να μην πλήξει το καλοκαίρι στην Μπόχαλη κι εκείνος την ερωτεύεται. Ξυπνά μέσα του ο πόλεμος των τάξεων και η κατάληξη είναι τραγική. Ο Ζέππος πνίγεται στην τσίμα του πόρτο και η Έλντα στον άκουσμα του δυσάρεστου νέου της αυτοκτονίας του νέου, καταρρέει την ημέρα του γάμου της.

Η παράσταση στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν

Η θεατρική εκδοχή του Ποπολάρου έτσι όπως η Έλσα Ανδριανού διασκεύασε κι ο Θοδωρής Αμπαζής σκηνοθέτησε και έντυσε μουσικά είναι μια αφηγηματική μεταφορά στη Ζάκυνθο του 1913, όπου ο ρομαντικός Ζέππος, φοιτητής Νομικής γνωρίζει κι ερωτεύεται στα στενά της Μπόχαλης την όμορφη αρχοντοπούλα Έλντα. Ο θεατής ταξιδεύει μέσω της επτανησιακής διαλέκτου, του λυρισμού της επτανησιακής μουσικής που συνομιλεί με την σημερινή μουσική, σε εκείνη την ταραγμένη πολιτικά και κοινωνικά εποχή με την επικράτηση του ριζοσπαστικού Πλέσσα στη Δημαρχία.

Ο Ζέππος πάντα ολιγαρκής και υποτακτικός, κατώτερος, χωρίς πρωτοβουλίες.

Οι πέντε ηθοποιοί βρίσκονται στη σκηνή διαρκώς και ωσάν χορός συμπληρώνει ο ένας τον άλλον στην αφήγηση. Υπέροχες φωνές, συντονισμός, κίνηση, έκφραση συναποτελούν τα επί μέρους στοιχεία μιας καλοδουλεμένης και καλοκουρδισμένης παράστασης. Η σύγχρονη ματιά των συντελεστών εστιάζει στην ψευδοεπικοινωνία και την αυτοαπομόνωση των σημερινών νέων. Ο φλογερός Ζέππος των αρχών του 20ου αιώνα αποτελεί γλυκιά ανάμνηση και η επιπόλαιη Έλντα ίσως να απεικονίζεται στα πρόσωπα εκείνων που αρέσκονται σε «παιχνίδια».

Μαρινέραινα στον Ζέππο: – Η Έλντα είδε τον γκρεμό και σταμάτησε. Σε παρακαλεί να την λησμονήσεις και να την αφήσεις ήσυχη.
Ζέππος: – Να της πείτε είναι μια άτιμη, μια βρώμα, ένα παλιοθήλυκο.

Η παράσταση ξεκινά με την αναγγελία του θανάτου του εξαίρετου φοιτητή Νομικής, Ζέππου Πεμπονάρη. Αιτία θανάτου; Πνιγμός. Πνιγμός λόγω προδοσίας. Καλοκαίρι του 1873. Στην Μπόχαλη παραθερίζουν δύο οικογένειες. Καθεμία για τους δικούς της λόγους. Ο γιατρός Μαρινέρης είχε ανάγκη λόγω υγείας να αναπνεύσει καθαρό αέρα και μαζί με την Ζαμπέλα, τη σύζυγό του, από αριστοκρατική φαμίλια, πάνε στην εξοχή. Εκεί τους επισκέπτεται ο ανηψιός του, ο Ζέππος. Στην Μπόχαλη όμως πήγε κι ο κόντε Ντιμάρας στην Μπόχαλη για να είναι με τον φίλο του, τον γιατρό Μαρινέρη, αλλά και με την ερωμένη του, την Μαρινέραινα.

Ο Ποπολάρος - Θέατρο Τέχνης
«Η θεατρολόγος Έλσα Ανδριανού κι ο σκηνοθέτης Θοδωρής Αμπαζής ένωσαν για μια ακόμη φορά τις δυνάμεις τους και το ταλέντο τους και δημιούργησαν μια παράσταση ιδιαιτέρως ατμοσφαιρική και ενδιαφέρουσα.»

Η θεατρολόγος Έλσα Ανδριανού κι ο σκηνοθέτης Θοδωρής Αμπαζής ένωσαν για μια ακόμη φορά τις δυνάμεις τους και το ταλέντο τους και δημιούργησαν μια παράσταση ιδιαιτέρως ατμοσφαιρική και ενδιαφέρουσα. Υπό τους ήχους του ακορντεόν και της τρομπέτας ξετυλίγουν ένα θέαμα με όλο τον θίασο παρόντα, χωρίς πρωταγωνιστές. Όλοι είναι μέρος ενός συνόλου. Ο σκηνοθέτης Αμπαζής υπογράφει και την πρωτότυπη μουσική της παράστασης που προσμετράται στα μεγάλα συν της παράστασης.

Ξεκινώντας από το βασικό ζευγάρι του Ζέππου και της Έλντας βλέπουμε δύο νεαρούς ηθοποιούς να ερμηνεύουν και να τραγουδούν, να αφηγούνται και να παίζουν μουσική τελείως φυσικά. Ο Γιάννης Καράμπαμπας, ο Ζέππος, που μας ήρθε από το Κ.Θ.Β.Ε. και θέλουμε να τον κρατήσουμε εδώ, μας άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις. Μεστή ερμηνεία, καθαρότητα φωνής, τσαγανό. Η Ιφιγένεια Καραμήτρου, η Έλντα της παράστασης με το ακορντεόν και τη χαρακτηριστική της φωνή, σε κάνει να την προσέξεις.

Η Έλντα αρνείται τον Ζέππο στον πατέρα της μπροστα.- Εγώ μ’ αυτόν; Ποτέ!

Ο Παντελής Δεντάκης ως γιατρός Μαρινέρης, έμπειρος ηθοποιός και σκηνοθέτης, μας πείθει όταν προσπαθεί να συνετίσει τον Ζέππο ότι πρόκειται για έναν ρόλο κλειδί που έζησε στο πετσί του τριάντα χρόνια τη μη αποδοχή των αριστοκρατών, ούτε της Ζαμπέλας, της γυναίκας του. Εύστοχος με τη βροντερή φωνή κι ο Νίκος Αλεξίου στο ρόλο του κόντε Ντιμάρα, σκληρός, σαρκαστικός, δίνει το δικό του στίγμα στην παράσταση.

Ο πέμπτος ρόλος, εκείνος της Μαρινέραινας είναι αυτός που κλέβει την παράσταση. Εξαιρετική η Μαρία Παρασύρη, με μελωδική φωνή και έντονη έκφραση, έρχεται να απογειώσει το θέαμα. Αν και ο ρόλος της στο διήγημα του Ξενόπουλου δεν είναι μεγάλος, στην παράσταση στο Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν ενδυναμώνεται, κι όχι άδικα.

Τα σκηνικά της Ελένης Μανωλοπούλου αφαιρετικά και λειτουργικά. Πομπώδη καπέλα, μακριά φορέματα, σκούρα κοστούμια για τους άντρες, αποτελούν την ενδυματολογική επιλογή της Μανωλοπούλου. Ταιριαστά στην απλότητά τους με μια μικρή ένσταση στο φόρεμα της Έλντας που δεν παρέπεμπε σε κοντεσίνα. Οι φωτισμοί είναι επιμέλεια του έμπειρου Αλέκου Αναστασίου.

Μια παράσταση που προτείνεται ανεπιφύλακτα.

Trailer

Συντελεστές παράστασης

  • Διασκευή: Έλσα Ανδριανού
  • Σκηνοθεσία/ Πρωτότυπη μουσική: Θοδωρής Αμπαζής
  • Σκηνικά-Κοστούμια: Ελένη Μανωλοπούλου
  • Φωτισμοί : Αλέκος Αναστασίου
  • Συνεργασία στη σκηνοθεσία: Ελεάνα Τσίχλη
  • Ερμηνεύουν:

Ζέππος  Γιάννης Καράμπαμπας

Έλντα  Ιφιγένεια Καραμήτρου

Μαρινέρης  Παντελής Δεντάκης

Μαρινέραινα Μαρία Παρασύρη

Κόντε Ντιμάρας Νίκος Αλεξίου

Πληροφορίες

  • Τοποθεσία: Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν
  • Διεύθυνση: Φρυνίχου 14, Πλάκα
  • Ημέρες και ώρες παραστάσεων: Τετάρτη και Κυριακή στις 20.00, Πέμπτη, Παρασκευή, Σάββατο 21.15
  • Τιμές εισιτηρίων: Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή: 15 Ευρώ / 10 Ευρώ (μειωμένο) / 8 Ευρώ (άνεργοι), Σάββατο: 18 Ευρώ / 12 Ευρώ (μειωμένο και ανεργίας), Κυριακή: 16 Ευρώ / 12 Ευρώ (μειωμένο και ανεργίας), Προσκλήσεις-Ατέλειες: 3 Ευρώ συνεισφορά στα έξοδα του θέατρου, Μειωμένα εισιτήρια για φοιτητές, άτομα κάτω των 23 ετών και άνω των 65
  • Προπώληση εισιτηρίων: https://www.viva.gr/tickets/theater/texnis/o-popolaros/

–Βία: Καθόλου

–Γυμνό: Καθόλου

Διαβάστε περισσότερες Θεατρικές Κριτικές εδώ

Πηγή