Η «Annette» ξεκινάει με τον ίδιο τον δημιουργό να μας προειδοποιεί: «ό,τι κι αν δείτε, όπως κι αν θέλετε να αντιδράσετε μείνετε στην καρέκλα σας μέχρι η ταινία να τελειώσει». Κατόπιν μεταφερόμαστε σε ένα studio όπου οι Sparks ηχογραφούν το εναρκτήριο τραγούδι της ταινίας λίγο πριν δραπετεύσουν και βγουν στον δρόμο για να συναντήσουν τους «αληθινούς» πρωταγωνιστές της ιστορίας. Η τέχνη γίνεται κομμάτι της ροής του «κανονικού» χρόνου και κάπως έτσι η «Annette» ξεκινάει.

Και ξεκινάει με έναν φρενήρη και μεγαλειώδη τρόπο. Το πρώτο 45λεπτο της νέας ταινίας του Λέος Καράξ είναι κάτι ανεπανάληπτο. Ένα ρυθμικό ταξίδι στον «πυρήνα» της καλλιτεχνικής έμπνευσης και δημιουργίας, τόσο έντονο, τόσο καθηλωτικό, τόσο άρτια δουλεμένο που προκαλεί δέος.

Annette
Οπτασία η Μαριόν Κοτιγιάρ
Αυτός που αφοπλίζει και αυτή που θυσιάζεται

Ο Χένρι (Άνταμ Ντράιβερ) υποδύεται έναν κυνικό κωμικό ο οποίος βρίσκεται στο απόγειο της καριέρας του. Σε κάθε του παράσταση με τον τίτλο «The Ape of God» (κρίσιμη αναφορά στο πρωτόγονο ένστικτο) δίνει μια solo μάχη στη σκηνή για να αφοπλίσει το κοινό του. Να βγει νικητής σε μια «μάχη». Το θέαμα του προκαλεί γέλιο, αλλά συναισθανόμαστε την βία που ενυπάρχει σε αυτό το οριακό παιχνίδι του Χένρι με το κοινό.

Από την άλλη η Ανν (η οπτασία Μαριόν Κοτιγιάρ), μια πετυχημένη σοπράνο που ερμηνεύει τραγικούς ρόλους, πάντα «πεθαίνει» στην σκηνή. Θυσιάζεται κατά κάποιο τρόπο για το δικό της κοινό και βγαίνει «καθαρή» μετά την καλλιτεχνική της «τελετή».

Οι δύο τους ερωτεύονται. Με έναν έρωτα θυελλώδη και αληθινό. Σαρκικό και πνευματικό. «We love each other so much» τραγουδούν, όμως το τραγούδι δεν κρύβει μόνο την εξομολόγηση του μεγάλου τους ερωτικού πάθους, αλλά και μιας μελαγχολικής βεβαιότητας ότι πίσω από την ομορφιά του «τώρα» (βλέπε την σκηνή της Ανν με τον Χένρι στο δάσος) θα έρθει μια ακατάληπτη ένταση, μια τρικυμία, που θα οπτικοποιηθεί υπερβατικά σαν βγαλμένη από παραμύθι- στην αλησμόνητη σκηνή του χορού στο πλοίο.

Annette
“We love each other so much”
«Κλειδαρότρυπα» στον κόσμο της showbiz

Ταυτόχρονα η σχέση της Ανν και του Χένρι γίνεται στα χέρια του Καράξ μια «κλειδαρότρυπα» για εμάς το κοινό έτσι ώστε να ρίξουμε κλεφτές ματιές στον παράδοξο κόσμο της showbiz που ανεβοκατεβάζει ινδάλματα, που ανακυκλώνει θρύλους και δοξασίες, που αποδομεί, αλλά και συγχωρεί με την ίδια ευκολία και άνεση.

Το σχόλιο του Καράξ, παρόλα αυτά, ουδέποτε γίνεται διδακτικό και μονοδιάστατο. Άλλωστε η ίδια η «φύση» της «Annette» είναι υπερβατική – είναι μια «μελέτη» που ενώ δεν θέλει να πατάει αυστηρά πάνω σε καμία νόρμα συμβατικότητας, όλα όσα αφηγείται και διερευνά είναι απολύτως αληθινά, προσιτά και γνώριμα.

Η «άβυσσος» του καλλιτέχνη, λοιπόν, μέσα από την συνταρακτική σκηνή όπου ο Χένρι αλληλεπιδρά με το εξοργισμένο κοινό του, αποδίδεται από τον Καράξ, αφενός σαν μια προαναγγελία του «κακού» που έρχεται, αφετέρου και σημαντικότερο σαν μια παραδοχή ότι το φάσμα των εσωτερικών διεργασιών ενός καλλιτέχνη είτε είναι φωτεινό, είτε σκοτεινό, είτε ευχάριστο, είτε δυσάρεστο για το κοινό – δεν παύει να είναι ένας αντικατοπτρισμός της ίδιας της ζωής – άρα τέχνη, άρα σινεμά.

Annette
“Sympathy for the Abyss”
H Annette γεννιέται

Λίγο πριν τα μισά της ταινίας -και λίγο πριν την πρώτη μεγάλη κορύφωση της- καταφτάνει ο καρπός του έρωτα της Ανν και του Χένρι. Η Annette γεννιέται ενώ η μαμά της γελάει. Το κοινό παροδικά λυτρώνεται μόνο που κάτι δεν πάει καλά. Γιατί η Annette είναι μια ξύλινη μαριονέτα και όχι ένα «κανονικό» παιδί;

Η άφιξη της Annette ανακατεύει το καλλιτεχνικό οπλαστάσιο του Καράξ (και των Sparks). Μας μπερδεύει και μας αποπροσανατολίζει, μέχρι την απροσδόκητη κορύφωση στη σκηνή της τρικυμίας.

Ο Χένρι «βουτάει» στην άβυσσο του που ανέκαθεν επικαλούνταν ως παιχνίδισμα στα κωμικά του τρικ – και μας συμπαρασύρει σε ένα μονοπάτι στρεβλώσεων που μοιάζει να μην έχει τελειωμό. Η «Annette» γίνεται ένα σκοτεινό παραμύθι. Μια σύγχρονη διεστραμμένη εκδοχή του «Πινόκιο», όπου το ξύλινο κορίτσι -στην προκειμένη περίπτωση- «πρωταγωνιστεί» με βίαιο και βάναυσο τρόπο στον τερατικό κόσμο των ενηλίκων.

«Sympathy for the abyss»

Αστείο, γκροτέσκο, υπερβολικό, μελλοδραματικό, σπαρακτικό, «αρρωστημένο» και ανεξέλεγκτο το δεύτερο μέρος της «Annette» δεν επικεντρώνεται τόσο στην αφήγηση μιας πραγματικής ιστορίας, όσο στην εξιστόρηση μιας (εξίσου πραγματικής) φαντασίωσης. Η φαντασία πυροδοτεί την τέχνη. Η ζωή πυροδοτεί την Τέχνη. Και το σινεμά γίνεται ο καθρέφτης ζωής, τέχνης και φαντασίας.

Ο Καράξ, λοιπόν, στην «Annette» στήνει έναν μεγαλειώδη αντικατοπτρισμό. Και αποδεικνύει ότι το σινεμά μπορεί να γίνει πολύ πιο επώδυνο, σκληρό και σπαρακτικό από την ίδια την ζωή, αντλώντας συνάμα έμπνευση και ορμή από ερεθίσματα και υποσυνείδητες παραμέτρους απολύτως αληθινές.

Μέσα στην ατιθάσευτη εξτραβαγκάντζα και την ανελέητη «βύθιση» που επιχειρεί η ταινία στο πιο βαθύ σκοτάδι, βρίσκεται και ο ουσιαστικός και αβάσταχτος τρόμος και πόνος που κουβαλά η «Annette». Το γεγονός ότι δεν μας συγκλονίζει επειδή είναι μια ακραία ταινία. Αλλά επειδή είναι τόσο ακραία και ταυτόχρονα τόσο απολύτως και καθολικά οικεία και αληθινή. Και ακόμα κι αν δεν ξέρουμε αν υιοθετούμε την παράκληση του Χένρι περί «Sympathy for the abyss», αυτό που μας λέει ο Καράξ είναι ότι είτε μιλάμε για το σινεμά, είτε για την ίδια μας τη ζωή, η «άβυσσος» υπάρχει, είτε σαν φαντασίωση, είτε σαν πραγματικότητα.

So may we start?

Συντελεστές

  • Σκηνοθεσία: Λεός Καράξ
  • Σενάριο: Ρον Μαέλ, Ράσελ Μαέλ, Λεός Καράξ
  • Φωτογραφία: Καρολίν Σαμπετιέ
  • Μοντάζ: Νελί Κετιέ
  • Μουσική: Ρον Μαέλ, Ράσελ Μαέλ
  • Πρωταγωνιστούν: Ανταμ Ντράιβερ, Μαριόν Κοτιγιάρ, Σάιμον Χέλμπεργκ
  • Παραγωγή: Τσαρλς Γκίλμπερτ, Πολ-Ντομινίκ Γουίν Βακαρασίντου, Ανταμ Ντράιβερ
  • Διάρκεια: 139 λεπτά
  • Διανομή: Weird Wave
Περισσότερα κινηματογραφικά άρθρα εδώ

Πηγή